Posts

Kun je iets doen, door niet-doen?

Afbeelding
  “Oh nee…. juf, juffie… allemaal water!” Het was maandagochtend 10 uur en ik zat gezellig met een groep kleuters rondom een tafel. De bakjes met gesneden fruit en sneetjes brood stonden voor ons en natuurlijk ook hun vrolijk gekleurde drinkbekers, met daarop afbeeldingen van prinsessen en supermannen. En ja hoor, er was weer eens beker omgegaan. Dat gebeurde regelmatig. Maar dit keer reageerde ik niet door automatisch een dweil te pakken. Ik deed niets. Helemaal niets. Er werden dijken gebouwd van broodkosten “En toen?” De kinderen van de filosofiegroep waren nieuwsgierig, ze wilden weten hoe dit verhaal af zou lopen en zagen het al voor zich.   “Nou, niets dus!” En ik ging verder: “Nadat ze me eerst een paar seconden verwachtingsvol hadden aangekeken, zette de kleuter zijn beker weer overeind. Nu kon er niet nog meer water stromen. Een ander haalde een broodkorst uit zijn mond en legde die op tafel om het water tegen te houden. Er werden nog meer “dijken” gebouwd. En ze wa...

Ik ben, omdat wij zijn

Afbeelding
  “Kijk, ik heb chocolade-eitjes voor ons meegenomen…”, en hij legde de eitjes op tafel. Nog niet alle kinderen waren binnen, maar we besloten alvast ons eitje te proeven. In een onbewaakt ogenblik pakte ik de resterende eitjes en stopte ze in mijn broekzak. Er lagen alleen nog wat zilverpapiertjes. Ook de andere kinderen kwamen nu binnen. Ze keken naar de plek waar de eitjes hadden gelegen en vervolgens naar mij. Ik keek schuldbewust en schoof de papiertjes met mijn hand onder een velletje papier op tafel. “He Angela, heb jij nou de eitjes opgegeten, nee toch?”. Dit konden ze zich niet voorstellen. Ik veranderde mijn gezicht in een grijns: “I APRIL!!!” De les kon beginnen. Maar ben je dan alleen? “Wat kun je alleen samen doen, en niet alleen?”, was de startvraag in deze les. “Voetballen, tennissen, basketballen, honkballen”, somde iemand met gemak op. “Nou, als ik een bal pak en een rondje ga dribbelen en vervolgens een schot geef op de schuur van de buurman, dan ben ik toch...

Kunnen we dieren begrijpen, als we ze niet verstaan?

Afbeelding
  “Het lijkt hier wel een dierentuin...”, De leerkracht kwam glimlachend   de klas van groep 6 binnen. De kinderen stonden op deze donderdagmiddag inmiddels al verzameld rondom mijn uitstalling van de knuffeldieren. Een pinguin, een hond, een papegaai, een struisvogel, een leeuw, een babyleeuwtje. Gemoedelijk zaten ze naast elkaar op tafel, voor in de klas. Op het digibord, stond er al een filmpje klaar. Over baby-olifant Mook die in Artis was geboren en een bad nam. “Kijk, hij vindt het leuk, hij is gewoon aan het spelen”, riep iemand vertederd. “Hebbes”, dacht ik. En de les kon beginnen. Hoe weet je dat zo zeker? “Hoe weet jij zo zeker, dat dit olifantje het leuk vindt in bad, heeft hij je dat verteld?” Er gingen heel wat vingers de lucht in. “Ik zag dat hij zijn mondhoeken omhoog trok…” “Ja, dat doet mijn hond ook wel eens, maar dan vindt hij het niet leuk.” “Tuurlijk vond hij het leuk, hij bleef er toch in. En zelfs toen hij er even uitging, stapte hij erna toch weer t...

Kunnen planten pijn voelen?

Afbeelding
  “Zou je misschien een filosofieles over de natuur willen geven?”, vroeg de leerkracht van groep 4. “De kinderen zijn daar altijd erg mee bezig.” Ik las het bericht op mijn telefoon, waarna mijn blik viel op de basilicumplant in de vensterbank. Zijn bladeren hingen slap, er kwamen al wat bruine plekjes in. Vanavond dan maar pesto maken? Maar nee, deze plant kreeg de hoofdrol in de filosofieles: Kunnen planten pijn voelen? 100% waar? “Dus u bent een kinderfilosoof?” De kinderen kwamen schuifelend binnen. Ze wisten al dat ze filosofieles zouden krijgen, maar wat het precies inhield wisten ze niet. Mooi! Na een korte introductie, vroeg ik een vrijwilliger voor een experiment. Er gingen heel wat vingers de lucht in. En uiteindelijk mocht er 1 kind naar de gang. Om de basilicumplant te onderzoeken. De bijbehorende opdracht was: onderzoek de plant zo goed mogelijk met al je zintuigen. En kom straks terug om ons iets te vertellen over de plant waarvan je 100% zeker weet dat het waar ...

Bezint eer ge begint

Afbeelding
  “In veel spreekwoorden en gezegden zitten waarheden verpakt…”, begon ik de eerste filosofieles van het nieuwe jaar. Een speciale les, want dit keer mochten de ouders ook mee doen. En dat was niet voor niets. Vlak voor de kerst had ik een workshop creatief schrijven gevolgd bij het Centrum voor Kinderfilosofie, onder leiding van schrijfster en docente Heidi Koren. Zij had filosofie gekoppeld aan voornemens voor het nieuwe jaar. En dat verpakt in een creatieve schrijfopdracht: gedichten maken. Dat leek ons ook wel wat. Het begin van een boek “Wat is volgens jou het begin?” Voor ons lag de dichtbundel “Betrap me” van Edward van de Vendel. Alle ouders en kinderen waren inmiddels gaan zitten. En gekoppeld aan een ander kind dan die van zichzelf. “Nou simpel, de voorkant, want daar staat alles op: waar het over gaat, de titel, de tekening, de uitgeverij, Dat is gewoon het begin.” Het gesprek kwam op gang. “Voor mij is het begin in het boek, bij het eerste gedicht, dan begint het pa...

Wees dankbaar, ook voor een lelijk cadeau

Afbeelding
  “Kijk, ik heb een nieuwe fiets gekregen.” Vol trots liet hij ons zijn brandweer rode racefiets zien. De anderen keken vol bewondering toe. “Ja kijk, het is voor mijn verjaardag en Sinterklaas hoor, en nu mag ik ook minder vaak mijn schoen zetten, want dan word ik verwend”, voegde hij er voorzichtig aan toe. “Wat een toeval, precies waar we vanavond over gaan filosoferen: cadeaus. Het is immers bijna pakjesavond.” vertelde ik. En tot hun blijdschap zagen ze allemaal ingepakte cadeautjes op tafel liggen. Wat zit er volgens jou in? De les kon beginnen. Welk cadeau is volgens jou het grootste? En de cadeaus werden keurig in volgorde van groot naar klein neergelegd. En welke cadeaus zijn het zwaarst? De cadeaus werden opgetild en wederom op volgorde gelegd. Toen kwam de vraag: welk cadeau is volgens jou het allermooiste? “Ja, hoe kan je dat zien aan de verpakking?”, opperde iemand. Maar een ander wist te vertellen dat als het mooi was ingepakt er ook wel een mooi cadeau in moest zit...

Scheten laat je niet aan tafel

Afbeelding
  “Ik mag pas van tafel als iedereen klaar is.” “Waattttt, wij eten ook vaak op de bank hoor, voor de televisie. Maar waar ik echt niet tegen kan als er dan iemand aan het schrokken is.” “Klopt. En ik moet thuis ook met mes en vork eten, niet met mijn handen.” “Als ik dan klaar ben, moet ik mijn mes en vork schuin op mijn bord neerleggen, kijk zo.” Wat hebben tafelmanieren met filosofie te maken? Het was woensdagavond, de kinderen hadden al gegeten voordat ze naar de filosofieclub zouden komen. En ik had toch besloten om de tafel sfeervol te dekken: wijnrood satijnen tafelkleed, wit servies, opgepoetst bestek en een kaarsje in het midden. Verbaasd druppelden de kinderen binnen. “Vandaag gaan we het over tafelmanieren hebben.”, kondigde ik aan. En zo begonnen we eerst maar eens te inventariseren welke regels er bij ieder thuis allemaal golden. “Maar, wat hebben tafelmanieren met filosofie te maken?” Eten is net zo lekker, wanneer je met je handen eet Het antwoord kwam ...