Wereld Droom

  “Kennen jullie het verhaal van Ludwig? De glimworm die niet kon glimmen? Nee? Oke, dan zal ik het vertellen..” De kinderen van groep 7 hadden vol bewondering gekeken naar een you-tube filmpje met daarin glimwormen, die oplichtten in de nacht. Er was bijpassende klassieke muziek bij en we waren helemaal in de stemming om met de filosofieles te beginnen. “Hebben jullie Ludwig ook gezien?” “Ja juf, dat was de glimworm die geen licht gaf.” Iedereen kon glimmen En ik vertelde over Ludwig die bij de andere glimwormen navraag ging doen. Zijn buurvrouw Anne bleek te gaan glimmen als ze naar het gezang van de nachtegaal luisterde, Zijn tante Sidonia begon te glimmen als ze een zonnebad nam en zijn neef Carolus begon te glimmen als hij iets lekkers te eten had. Ludwig probeerde ook dit alles. Maar de nachtegaal zong te hard voor hem, de zon deed pijn aan zijn ogen en in het eten zaten zandkorrels. Ludwig bleef mokkend alleen achter op zijn blaadje zitten. Toen besloten de anderen hem o...

  “Wat is dit?”, vroeg ik, terwijl ik een cirkel op het bord tekende. “Een bal, een voetbal, een volleybal, een hamburger, een cheeseburger…” De kinderen van deze flex-klas in Amsterdam-West hadden hun tweede filosofieles en kregen een oefening in creatief denken. Eerst waren ze nog wat onwennig, maar uiteindelijk kwamen ze op meer dan 150 mogelijkheden voor de cirkel die op het bord stond. Heel veel antwoorden Ook dit is filosofie, niet alleen diep nadenken, maar ook creatief denken. En dan zijn er heel wat antwoorden mogelijk…” Ik besloot strepen te zetten op de cirkel en vertelde ze dat er nu nog maar antwoord mogelijk was. “Een stroopwafel!!!”, antwoordde het meisje vooraan. Ze had de hele les goed geluisterd, maar nog niet veel gezegd. En zij kreeg natuurlijk de stroopwafel, die ik uit mijn tas haalde. Eens of oneens? Niet om op te eten, maar om te bestuderen. Ze kreeg er namelijk nog drie. En een bijbehorende vraag: “Zijn deze stroopwafels hetzelfde?” Ze bekeek ze met...

Of    “Ja, sorry, ik ben vandaag wat later. Moet eerst nog naar de tandarts…” Toen ik binnen kwam zaten de kleuters gezellig aan de ronde tafel rijstwafels te eten. Met jam, pindakaas of vegetarische worst. Ik werd enthousiast begroet: “Jij bent toch de tovenaar?”, hoorde ik iemand zeggen, terwijl een ander aan mijn benen hing. Inderdaad, maanden geleden was ik hier ook geweest. Om een voorstelling te geven, waarin ik de tovenaar speelde. Ze wisten nog precies waar het verhaal over ging. Maar vandaag kwam ik op deze bso om te filosoferen. Filosoferen met kleuters? Ja! Niet het moment om te filosoferen Sommige kleuters vonden dat ze lang genoeg aan tafel hadden gezeten. Ze sprongen op. Om een puzzel te gaan doen, met de lego te spelen of te gaan bouwen in de bouwhoek. Anderen hadden zoveel energie dat er gerend moest worden. Dit was niet het moment om te gaan filosoferen, besefte ik. En ik nodigde wat kinderen uit om mee te gaan naar de speelzaal. Daar konden ze zich lekker...

  “Wow, wat een prachtige foto… Ze gaan helemaal op in het verhaal.” “Goed kijken”, app ik terug. “Wat klopt er niet aan?” Mijn vriendin (aan de andere kant) van de whatsapp blijft even stil. Ze neemt de tijd om te kijken. Te kijken naar de foto die ik haar heb doorgestuurd. Het onderschrift was “Kijk, zo mooi vonden ze de voorstelling van Koning Midas en de Gouden Kluif gisteren.” Maar er was helemaal geen voorstelling van Koning Midas geweest en de foto die ik haar had gestuurd was door AI in elkaar gezet. Het werd voor mij een experiment: als je niet weet dat het door AI is gemaakt, zie je het dan nog wel? “Heel eng… zo zie je niet meer wat echt of niet echt is”, appt ze terug. “We zien het gewoon niet meer.” Ik besloot nog eens goed naar de foto te kijken. Een meisje met vlechtjes in het haar, roze wangetjes. Met naast haar nog een meisje van een jaar of zes. En daarachter de rest van het publiek, wat wazig. Ik ging letten op de kijkrichting, de schaduw, de details en ontdek...

 “Hij is een homo”, begon ik het raadsel voorafgaand aan de filosofieles. Met grote ogen keken ze me aan. “Een homo? Hadden ze dat ook al in die tijd?”, vroeg iemand verschrikt. Ik stelde hem gerust: “We zijn allemaal een homo, dat betekent namelijk niets meer en niets minder dan mens.” “En niet zo maar een homo, maar een homo universalis.” De denkrimpels kwamen tevoorschijn en ze waren zowaar vergeten wie er nu ook al weer verliefd was op wie. En of ze al gekust hadden. Ik besloot ze nog wat langer in spanning te houden en voegde er aan toe: “Een homo universalis is een mens die uitblinkt in verschillende vakgebieden. Zo was deze man niet alleen een kunstenaar, een bioloog, een uitvinder en een filosoof. Zijn uitvindingen zie je nu nog om je heen. Ook al leefde hij meer dan 500 jaar geleden…” De filosoof Kant heeft zich geruime tijd bezig gehouden met opvoeding. In zijn beleving bestond de opvoeding van kinderen uit vier componenten: disciplinering (het temmen van de driften), cul...

 “Toen ik vanmorgen wakker werd, was ik opgelucht...”  De aandacht was getrokken. “Ooh, ik weet het al, de oorlog tussen Trump en Kim Jong-un  is nog niet uitgebroken.” Viel het meisje dat recht voor me op het yogamatje zat, me in. Ze zat vaak op die plek tijdens de les en beschikte over de gave dat ze mijn gedachten kon lezen. “Ja, weet je die Trump is echt een mafketel, maar hij gaat geen oorlog maken hoor. En die Koreaan is daar veel te klein voor. En trouwens, ze weten toch niet waar Nederland ligt.” “Het zijn gewoon sukkels, wij noemen Donald Trump bij ons op school Donald Duck. En hij ziet er ook niet uit he”, onderbrak de jongeman naast haar. Ze kwamen al jaren samen naar de yoga- en filosofielessen. “Aha", antwoordde ik. "Dit is nu precies wat er gebeurt in de grote wereld van Trump en Kim Jong-un. Er wordt gereageerd vanuit emoties, ze vallen elkaar op hun persoonlijkheid aan. Maar wat zal deze heren echt dichter bij elkaar brengen?” En de les was begonnen… “Liev...

 “Oooooh, is dit het hotel?”, vroeg ze met een luide stem, terwijl ze met haar grote witte rolkoffer in de hand naar het kamphuis liep afgelopen zomer. Wij glimlachten. Een  hotel kon je het niet echt noemen: we sliepen op stapelbedden op de slaapzaal, het rook er muf en de afgelopen dagen bleek er een muggenplaag te zijn op het eiland. Het kamphuis had meer weg van een jeugdherberg. Maar wel eentje midden in de natuur en een schitterende tuin met vuurplaats waar we iedere avond naar de sterrenhemel zouden kunnen kijken. “Ja weet je, ik heb voor iedere dag een setje kleding meegenomen in mijn rolkoffer, precies op kleur en gestyled. Dus ik ben ’s morgens wel iets later bij het ontbijt, want ik kan natuurlijk niet met ongekamde haren komen…” Onze “prinses”, zoals we haar na 1 dag kamp al noemden, vergeleek zichzelf twee maanden later op een regenachtige zaterdagavond met een ui. “Vandaag gaan we kennismaken met de eerste Nederlandse filosoof en het heeft van alles te maken met ...